
Adet (menstrüasyon), kadın üreme sisteminin doğal bir parçası olan ve her ay düzenli olarak gerçekleşen bir süreçtir. Kadın vücudu olası bir gebelik için her ay kendini hazırlar. Bu süreçte rahim iç tabakası (endometrium) kalınlaşır ve döllenmiş bir yumurtanın tutunması için uygun hale gelir. Eğer yumurta döllenmezse, bu kalınlaşan tabaka parçalanarak vajina yoluyla dışarı atılır. İşte bu kanama sürecine adet denir. Adet döngüsü, beyindeki hipotalamus ve hipofiz bezleri ile yumurtalıklar arasında gerçekleşen hormonal bir denge sayesinde düzenlenir. Döngü genellikle 21 ile 35 gün arasında değişir ve ortalama 28 gün sürer. Adet kanaması genellikle 3 ila 7 gün sürer ve bu süreçte vücuttan sadece kan değil, rahim dokusu da atılır.
Adet 3-7 gün süren, kadının üreme fonksiyonlarının yerinde olduğunu gösteren bir mekanizmadır. Çoğunlukla düzenli olan adetler bazı hanımlarda sekteye uğrayabilmekte, bazı durumlarda ise kadın özel bir nedenle (tatil, sınav, düğün vs.) öne almak isteyebilmektedir. Adet döngüsüne çok müdahale etmek istemesek de, zaman zaman böyle durumlarla karşı karşıya kalmaktayız.
Adet gecikmesi yaşayan üreme çağındaki her cinsel aktif kadında “hemen adet olmak için ne yapılmalı?” , “hemen regl olmak için ne içilir?” gibi sorulardan önce mutlaka gebelik durumu araştırılmalıdır. Gebe olmadığından emin olunan kadının adetinin sebepsiz yere geciktiği durumlarda bazı yöntemlere başvurabilir. Adet olmak için, adet söktürücü haplar veya iğneler kullanılabilir. Mutlaka doktor kontrolünde ve jinekolojik muayene sonrası kullanılmaları gerekir. Bunlardan en yoğun olarak kullanılan ilaçlar progesteron hormonu içeren ilaçlardır. Vakti yoksa, adeti getirmek için bitki çayları faydalı olabilmektedir. Zencefil, maydanoz, adaçayı, rezene çayı, zerdeçal gibi bitkiler ya da soğan kürü gibi doğal kürler adet getirmeye yararlı olabilmektedir.
Ancak unutmamak gerekir ki bu bitkiler, besinler ve çaylar adet tarihinde çok büyük değişiklikler yaratmaz. Zaten gelmesi yakın olan regl kanamasını kolaylaştırabilirler. Ayrıca hemen adet olmak için egzersizler araştırıldığında, karın bölgesine uygulanan sıcak su torbaları, sıcak küvete girip uzanmak gibi aktiviteler de hemen adet olmaya yardımcı olabilir.
Alt karın bölgesine sıcak su torbası koymak rahim kaslarını gevşetir ve kan akışını artırarak adet kanamasını başlatmaya yardımcı olabilir. Adet sürecindeki ağrıyı da hafifletmeye yardımcı olabilir.
Yürüyüş, yoga gibi aktiviteler kan dolaşımını artırır. Özellikle stres kaynaklı gecikmelerde etkili olabilir. Karına sıcak masaj yapılması, yoga, pilates gibi egzersizler, karın ve kalça kaslarını çalıştıran ve hemen adet olmak için yapılan hareketler olarak bilinir. Hemen adet olunur demek mümkün değildir ama kolaylaştırabilir.
Hemen adet olmak için ne içilir diye sorulduğunda öne çıkan birkaç bitki çayı vardır. Bu bitkiler rahim kaslarını uyarabilir ancak kesin sonuç vermez:
Maydanoz çayı
Zencefil çayı
Tarçın çayı
Adaçayı
Rezene çayı
Stres adet gecikmesinin en yaygın nedenlerinden biridir. Rahatlama, uyku düzeni ve zihinsel gevşeme adet sürecini tetikleyebilir. Doğal yöntemler de “anında adet olmak için ne yapılmalı?” sorusuna cevap niteliğinde olmaktadır.
Hemen adet olmak için doktor kontrolünde kullanılan ilaçlar vardır. Ancak bunlar hormonal ilaçlar olduğu için gerçek bir zorunluluk yoksa hemen adet görmek için kullanmamalıdır. Çünkü uzun dönemde bu ilaçlar hormonal bozukluğa yol açabilirler. Adet olabilmek için rahim duvarının belli bir kalınlıkta olması gereklidir. Rahim duvarı kalınlaşmadan adet söktürücü ilaç kullanılsa bile hemen adet gelmez. Hemen adet olmak için kullanılan ilaçlar iki çeşittir:
Adet söktürücü ilaçlar,
Doğum kontrol hapları.
Adet söktürücüler kadınların adetini hemen görmek istediklerinde ya da gecikmiş bir adeti getirmek için başvurdukları progesteron içeren haplar veya iğnelerdir. Adet söktürücü ilaçların işe yaraması için rahim duvarı kalınlığı en az 7-8 mm olmalıdır. Eğer adet geciktirici ilaca rağmen adet olmuyor ise ya rahim duvarı yeterince kalın değildir ya da gebelik mevcuttur.
Adet söktürücü ilaçlar genelde 5 gün kullanılır, ilaç bittikten sonra 2-3 gün içinde adetin başlaması beklenir. Hemen adet olmak isteyen bir kadın 5 günlük ilaç kullanım süresini ve 2-3 günlük bekleme süresini hesaplayarak zamanlamayı yapmalıdır.
Hemen adet olmak için kullanılan bir diğer ilaç türü de doğum kontrol haplarıdır. Doğum kontrol hapları normalde her gün düzenli kullanılır. 21 günlük olan formunda ara verildiği 1 haftalık dönemde, 28 günlük formlarında ise ilacın son 4-5 günlük diliminde adet görülür. Düzenli kullanılan doğum kontrol hapının birden kesilmesi hemen adet görme ile sonuçlanır. Ancak böyle bir durumda doğum kontrol hapının koruyuculuk etkisi azalır; o siklus için ekstra bir korunma yöntemi uygulanmalıdır.
Hemen adet olmak için hızlı ve kesin bir yöntem bulunmamaktadır çünkü adet döngüsü, büyük ölçüde hormonlar tarafından kontrol edilen doğal bir süreçtir. Stres, beslenme düzeni, uyku kalitesi ve yaşam tarzı gibi faktörler bu döngüyü etkileyebilir; ancak bilinçsizce kullanılan ilaçlar veya yöntemler sağlığı olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle adet gecikmesi yaşayan kişilerin öncelikle panik yapmadan vücudunu gözlemlemesi, gerekirse bir sağlık uzmanına danışması en doğru yaklaşımdır. Adet sürecini hızlandırmaya çalışmak yerine, vücudun doğal ritmini korumak ve olası bir sorun varsa profesyonel destek almak en güvenli yoldur.
Bu konu hakkında daha fazla bilgi almak, döngü sürecinizi takip etmek, tedavi planı oluşturmak için Kadın Doğum ve Hastalıkları uzmanı Op. Dr. Esra Çabuk Cömert ile iletişime geçebilirsiniz.